Zwart-Wit

De controversiële titel van dit stukje is niet bedoeld om te provoceren hoor, al voelen vermoedelijk een aantal blanke en/of donkere mensen zich beledigd. Ik vond het een toepasselijke titel vanwege de verhitte discussie over medelanders met een getinte huidskleur. Die discussie startte door een artikel op de site van de Viva met de suggestieve titel ’10 redenen om een donkere man te daten’. Prompt ging het lijstje viraal op internet, met als voornaamste kritiek dat de inhoud racistisch was.

Uit pure nieuwsgierigheid heb ik dat lijstje ook gelezen. Het moet me van het hart dat het me een beetje tegenviel. Qua racisme dan. Hoe kun je een opsomming van louter positieve eigenschappen – met opmerkingen over dat donkere mannen goed kunnen dansen en groot geschapen zijn – uitleggen als racisme? Het is een feit dat de horkerige Nederlandse mannen het er niet bijster goed vanaf brengen op de dansvloer. En ik was danig onder de indruk van de grootte van het geslachtsdeel van de enige neger met wie ik ooit de lakens heb gedeeld. Al ben ik makkelijk onder de indruk van dingen, geloof ik.

Enfin, elk mens leeft graag in de waan dat hij een volkomen uniek wezen is, dus ik begrijp hoe onaangenaam het is als je op basis van wat uiterlijke kenmerken in een bepaald hokje wordt gestopt. Misschien zijn die stereotypen wat uitvergroot (al zal elke neger dit waarschijnlijk keihard ontkennen), ergens bevatten ze een kern van waarheid. Alle stereotypen zijn in het verleden gebaseerd op feiten. Het is me dus een raadsel waarom stereotypen vandaag de dag racistisch zouden zijn. ‘Het is stigmatiserend,’ wordt er gesnauwd. Die felle manier van reageren is besmettelijk want laatst reageerde ik ook aangebrand toen iemand alle clichés over nichten opnoemde. En dat terwijl ik er het levende bewijs van ben dat stereotypen kloppen.

Iedereen die mij net leert kennen, gaat er ongevraagd van uit dat ik op mannen val. Niemand hoeft een helderziende te zijn om te herkennen dat ik een homo ben. De aanwezige vrouwelijke trekjes en mijn wapperende handjes geven mijn geaardheid direct weg. Hoe graag ik ook geen wandelend cliché wil zijn, er is geen ontkennen aan.

Wat ik van deze landelijke discussie heb geleerd is dat ongeacht iemands huidskleur, ras, geslacht, geloofsovertuiging of seksuele geaardheid, we allemaal volkomen overgevoelig op elke vorm van stereotypering reageren. Of is het stigmatiserend als ik dat zomaar over iedereen beweer?

Gerelateerd

Reageren?

29 reacties

  1. Ook weer ontzettend leuk geschreven en zo waar! Ik word af en toe ook op mijn vingers getikt over het maken van racistische opmerkingen. Maar sommige kenmerken zijn nou eenmaal typerend. Het feit dat ik een kind heb en samenwoon met een donkere man, is voor mij bewijs genoeg dat ik niet racistisch ben. A fijn, er is altijd wel iets te zeuren, niet?

  2. Ik vind dat het woord racisme en de zin, dat is racisme! (met zo’n wijzend vingertje erbij) tegenwoordig heel snel uit de kast worden getrokken ;)
    Ik snap niet zo goed waar mensen de tijd vandaag halen om zich zo druk te maken om iets en gelijk met de vinger te gaan wijzen, hebben allemaal zulke lange tenen tegenwoordig.

  3. Veel leerlingen gebruiken het woord discriminatie als stopwoord.
    Als ik mijzelf betrap op stereotype denken schaam ik mij vooral.

    De veelzijdigheid en veelkleurigheid van mijn woonwijk wil ik in ieder geval nooit meer missen.

    Vriendelijke groet,

  4. Racisme gaat verder dan enkel discrimeneren of het neerzetten van stereotyperingen. Bij racisme komt ook een stukje laatdunkendheid over het andere ‘ras’. Niet alleen ras, maar ook stand, IQ of geaardheid doen mee in dat rijtje. Het is niet zwartwit maar een heel groot grijs gebied, waar je snel verdwaald en ongemerkt op tenen gaat staan. Iedereen doet zich tegoed aan stereotyperingen, dat maakt de wereld makkelijk in te delen. Hokjesdenken, dat doen we om te overleven, ergens zit ook het mechanisme om nadat we zaken in de juiste hokjes hebben ingedeeld die dingen die niet in ons eigen hokje passen te zien als bedreiging. Van simpele sportclubaanhang tot wat zorgelijkere geloofsovertuigingen.

    Racisme is denk ik meer een probleem van niet kunnen relativeren, die angst voor het andere niet kunnen herkennen als onzin en overtrokken, ons niet over het feit heen willen zetten dat we allemaal anders zijn, alleen in ons hokjesdenken zijn we juist wereldwijd een. De mens is een hokjesdenker, dat staat los van ras, geloof of geaardheid.

    Zo zag ik laatst een stripje, twee mannen, een heeft een vlaggetje van een bepaalde sportclub, de ander niet en het laat hem ook onverschillig, tot hij een vlaggetje van een ander club oppakt en plots de ander gaat zien als tegenstander. weet zo gauw niet meer waar :(

  5. Tja, stereotypering. Dat is wat mensen graag doen, andere mensen in hokjes plaatsen. Als herkenning of bevestiging voor zichzelf (denk ik dan). Het gaat gewoon om acceptatie. Wat me doet denken aan dit gedichtje:

    Ik ben ik
    Ik ben niet volmaakt
    Ik ben niet perfect
    Maar ik weet wat ik wil
    Soms ben ik een prater
    En soms ben ik heel stil
    Om mij te leren kennen
    Moet je kunnen leren
    Ik ben wie ik wil zijn
    En zo moet je mij accepteren

  6. Het blijft mij verbazen dat wij iedereen graag in een hokje duwen of mensen als groepen zien. We zijn allemaal mens, met onze eigen karaktertrekken en voorkomen. Al ben je paars (wat niet te hopen is voor iemands gezondheid) het heeft niets te maken met de ziel. We zijn allemaal een stel klootzakken (parrrdon) en als we dat nou van iedereen zouden accepteren, dan draait de wereld een stukje rustiger door.
    Met plezier gelezen Paul!

  7. Het is ook maar net wie de woorden uitspreekt. Het zal je misschien verbazen (of niet), maar de donkere mannen (nou ja, mannen met een huidskleur donkerder dan mijn lelieblanke huid ;)) die ik ken verkondigen jouw voorbeelden over zichzelf (dansen & het gebied down under) en die zijn me daar een partij trots op. Het is weliswaar met een knipoog, maar blijkbaar is het niet erg om die stereotype dingen over je af te roepen. Maar als jij en ik nou luid gaan verkondigen dat ‘de donkere man zo’n groot voorkomen heeft’ en dat we er daarom mee moeten daten hebben we een semi-gevoelige snaar geraakt.

  8. Stereotypering is ook een vorm van racisme. Weliswaar een veel onschuldiger vorm, maar het heeft er zeker mee te maken. Kijk maar eens naar propaganda uit WOII, hoe Joden gestereotypeerd werden: grote, kromme haakneus, geldtekens in de ogen… soms zijn zelfs duivelshoorntjes aanwezig.

    Voor mij persoonlijk zie ik stereotypering meer als manier voor comedy (als het goed gedaan wordt). Als een manier om juist aan te geven hoe bizar stereotypering wel niet is.

    1. In de psychologie is het gebruik van stereotypering ook in onbruik geraakt, Daan, omdat het niet zorgvuldig is. En ik snap je referentie naar de stereotypering van de Joden in de tweede wereldoorlog, toch ben ik van mening dat het Viva-artikel van een andere orde is en juist een positieve vorm van stereotypering. Dus alle heisa erover die begrijp ik niet.

  9. Zelf had ik nooit zo een artikel gepubliceerd of laten publiceren omdat ik het crap vind. What’s next Viva? Waarom blanke hetero mannen bier drinken?

    Zoals Rianne zegt, amen, binnen stereotype is er zeker genoeg ruimte om uniek te zijn. Helaas denken veel blanke Nederlanders die Jansen of de Vries heten dat ik geen Nederlands spreek en vragen ook snel waar mijn hoofddoek is en of ik uitgehuwelijkt ben.

    Je voelt mijn knipoog ergens tussen de woorden hoop ik ;-)

    1. Ik lees de knipoog zeker, en zie jouw artikel over bierdrinkende blanken tegemoet Nesrin! Ik schrik trouwens echt van de kortzichtigheid die jij naar je hoofd geslingerd krijgt. Erg kortzichtig.

  10. Jij vind het misschien niet kwetsend om aangesproken te worden op je stereotype, een ander weer wel en ik snap dat wel. Las laatst ook een column waarbij ik dacht: als ik haar was had ik het ook heel vervelend gevonden als ik hier constant mee geconfronteerd zou worden.

    Of het overgevoeligheid is weet ik niet goed, misschien is het wel een tijd lang ‘slikken’ geweest en valt het nu in de categorie: meer dan zat.

    ( lukt niet om de link naar de column te plaatsen)

  11. Eh….. wordt hier dan niet “de blanke man” negatief neergezet, als hij op alle fronten negatief scoort?
    O gottegot, wat moeten we met dit soort onzin!
    Negeren is misschien maar het beste, néééé niet “ne-geren” trek nou niet altijd alles zo in de rassenhoek!

    Maar nu even zonder dollen, je hebt een behoorlijk gezonde kijk op dit soort dingen en als ik me gediscrimineerd zou moeten voelen over alle opvattingen over schoonmoeders en oude vrouwen (wat ik allebei ben) had ik nóóit geen leuke dag meer!

  12. Ik ben het echt met je eens, Paul. En het is niet omdat er in stereotypen een waarheid kan zitten dan je dan meteen vooroordelen hebt of mensen in hokjes gaat stoppen. Dat zijn voor mij toch weer helemaal verschillende dingen.

    Ik ben zelf ook gewoon een blank meisje uit een middenklasse gezin. ;)
    Als mensen een idee over mij hebben dat niet klopt. Dan toon ik toch gewoon dat het niet klopt? Het moet allemaal zo moeilijk toch niet zijn?

  13. Als mensen zwarte piet al racistisch vinden mag niks meer.
    Van negerzoen tot blanke vla, het is niet leuk meer.

    In zo`n tijd leven we, en dat gaat vast wel weer over, en dan is er weer wat anders.

    Mensen denken vaak ook dat mensen expres doen zoals ze doen.

  14. Het is fijn om dit stukje te lezen. Ik vind dat mensen behoorlijk overreageren op bepaalde zaken. Mocht je zeggen tegen een blanke man dat hij groot geschapen is en heerlijk kan dansen, dan zou hij een gat in de lucht springen. Maar het zal inderdaad des mensen zijn om niet graag in een hokje gestopt te worden, en als puur individu te worden beschouwd, niet als drager van een aantal gemeenschappelijke, al zijn het dan positieve eigenschappen.

  15. Ik persoonlijk reageer daar niet overgevoelig op, je het de klassieke stero typen, zij die je er wel degelijk zo uithaalt, qua ras, geloof of whatever geaardheid en anderen weer totaal niet. Dat is mijn observatie en het waarom? mag joost weten.

    Zelf ben ik een halve pinda, dat is heel ouderwets, maar niemand ziet het ooit, hahahahaha ik moet het altijd zelf zeggen, wat ik hieraan wel makkelijk vindt, is dat ik zo een gesprek aan kan gaan met welke cultuur dan ook, is mijn ervaring, omdat ik hen dan al gauw vertel dat ik zelf halve Oosterse ben, dus twee culturen in mij heb zitten en nog 56 anderen misschien ;-)

    En daarmee stel ik ook rustig mijn vragen, ik bedoel, cassiere zijn in een supermarkt hier, met een hoofddoekje om… en dan wel varkensvlees in verpakking aanraken.. why, en mag dat wel? Ik stel die vraag dan gewoon, en dan kan het antwoord weleens heel erg verrassend zijn :D

    X

  16. De overgevoeligheid zal ‘em vooral zitten in het feit dat het voor veel mensen lastig is om de frase ‘iedereen is uniek’ (wat gewoon waar is al zijn sommige mensen unieker dan andere mensen om Orwell er maar verbasterd bij te halen) met het idee dat stereotypen waar zijn. Die twee zaken lijken haaks op elkaar te staan.
    Ik denk dat er binnen elke stereotype voldoende mogelijkheden tot uniek zijn zitten, tot in onderdelen anders dan de rest van de groep zijn (in diverse gradaties). Wat logisch is, want ondanks dat de term stereotype anders doet vermoeden betekent een stereotype niet automatisch dat iedereen hetzelfde beeld heeft of hetzelfde over dat beeld denkt qua (waarde)oordeel.
    Van mij mag jij viraal gaan…

  17. Mooi stukje Paul! Ik weet alleen niet of ik het helemaal eens ben met het stukje dat alle stereotypen een kern van waarheid hebben, maar ik denk wel dat je gelijk hebt dat er veel mensen zijn die heel erg overgevoelig op dit soort dingen reageren.