Uitspraak

Tijdens de vakantie stippelen mijn vriend en ik de route naar onze vakantiebestemming het liefst uit op papieren wegenkaarten. Natuurlijk hebben we ook een navigatiesysteem bij ons, toch de standaarduitrusting voor de massatoerist. Voor ons is het een uitdaging om puur op basis van zo’n wegenkaart te navigeren. Het navigatiesysteem zetten we alleen aan voor acute noodgevallen, bijvoorbeeld om een parkeergarage te vinden. Het enige nadeel van die grote papieren kaarten is het opvouwen, dat blijft (zelfs na jarenlange oefening) een crime.

Misschien moet ik het gebruik van die ouderwetse wegenkaart psychisch duiden. Even terug naar mijn jeugd, mensen. Naar de jaren negentig, waarin Frits Bom het televisieprogramma De Vakantieman presenteerde. Een vast onderdeel van dit televisieprogramma was dat een verslaggever aan nietsvermoedende toeristen vroeg om hun vakantiebestemming aan te wijzen, op een blinde kaart van Europa (dus zonder landennamen). Met even hilarische als verbijsterende resultaten. Een zongebruind echtpaar op het strand aan de Costa del Sol, wees zomaar Polen aan op de kaart in plaats van Spanje. In mijn ergste nachtmerries overkomt het mij dat ik zo’n topografisch onbenul word, die de kust van Albanië aanziet voor Texel. Volgens mij overkomt je dat makkelijker wanneer je klakkeloos de instructies van het navigatiesysteem volgt. Om die reden ben ik trouw gebleven aan de wegenkaart, zodat ik exact weet waar ik ben.

Toch ging het kaartlezen in Scandinavië niet probleemloos. Normaal gesproken zijn mijn vriend en ik goed op elkaar ingespeeld bij het navigeren. Maar tijdens het rijden door Scandinavië was er regelmatig sprake van spraakverwarring.
‘Wat is de snelste route naar ‘jutteborije’?’ vroeg mijn vriend.
‘Dat staat niet op de kaart,’ antwoordde ik.
Het stond echter wèl op de kaart als Göteborg. Ik sprak dat uit “geuteborg”, inclusief zo’n typisch Hollandse harde ‘g’.

In Scandinavië strooien ze kwistig met extra leestekens – rondjes, trema’s en streepjes – over of door de klinkers. Door eerdere vakanties in Noorwegen kent mijn vriend de juiste uitspraak van al die Scandinavische klinkers. Ondertussen begreep ik volstrekt niet waar hij het over had. Sindsdien is mijn begrip van de Scandinavische talen iets verbeterd. Een ‘å’ spreek je uit als een ‘o’. En de ‘ø’ wordt uitgesproken als ‘eu’. Toch ben ik dankbaar dat het Engels is uitgegroeid tot wereldtaal, en niet het Zweeds. Die malle Scandinavische klinkers lijken ergens heel charmant, maar zijn ondertussen een soort van satanische variant op de Duitse naamvallen.

Gerelateerd

Geef een reactie

You have to agree to the comment policy.

37 reacties

  1. Dat programma vond ik echt hilarisch. “Waar zitten jullie?”, “Barcelona! Lekkah!”, “Wijst dat eens aan op de kaart”, “Hiero erregus” *wijst die stok op een desolaat stuk Schotland* … hoe krijgen ze het voor elkaar!

  2. Mijn geografische ontwikkeling alléén al voorkomt dat ik zelfs maar in de buurt kom van landen met dit soort onuitsprekelijke talen;-) Kaarten zijn voor mij onbegrijpelijke dingen en de komst van de routeplanner heeft voor mij alleen maar voordelen…. wat niet wil zeggen dat de weg vinden nu wél altijd een fluitje van een cent is… ik ben écht het prototype van “de vrouwelijke navigator” die aan alle vooroordelen voldoet….zucht!

  3. joteborje daar ben ik ooit ook eens geweest mooie stad. Ik herinner me vooral de stokvis…
    Maar ik heb wel aardig topografische kennis gelukkig. Aardrijkskunde was wel ook 1 van mijn favoriete vakken op school….

  4. Haha, grappig verhaal! Ik kan me heel veel autoreisjes herinneren waar mijn ouders kibbelend met een veeeel te grote kaart de weg aan het uitstippelen waren. Kaartlezen – niet mijn ding, love my TomTom, die gaat overal mee naar toe! Liefs, Eva

  5. een navigatiesysteem gebruik ik enkel om in een stad een specifieke bestemming te vinden.
    De hoofdwegen er naartoe ga ik op eigen kennis of na een blik op een papieren wegenkaart.
    Eigenlijk is het triest gesteld met de aardrijkskundige kennis van de meeste mensen. Dat blijkt uit vele kwisvragen op tv.

  6. Je hebt inderdaad een goed punt. De navigatiesysteem is zo ingeburgerd en wegenkaarten beginnen langzaam verleden tijd te worden. Ik denk dat ik het niet eens zou aandurven, om met een wegenkaart op pad te gaan. Maar ik denk ook dat gemakzucht een grote rol hierin speelt.

    1. De wegenkaart is echt leuk hoor. Het is fijn om daarop je route uit te stippelen. Natuurlijk bereiden wij dat tegenwoordig voor op Google Maps. Maar daarna kunnen we met de kaart op pad. Je hebt er na de voorbereiding echt plezier van!

  7. Dit jaar voor het eerst met de kaart op pad gegaan en ik ben blij dat ik niet hoefde te wennen aan allerlei vreemde uitspraken en letters, want dan was het nog verwarrender geweest dan het al was :P

  8. Ik hou van landkaarten…
    al vanaf ik klein ben zat ik die kaarten of boeken helemaal uit de pluizen…
    op de achterbank mee kijken waar we op dat moment waren op de kaart…
    Onder tussen is het mijn werk, en gaat het in nederland en belgie me redelijk goed af om te zeggen wat waar ligt (mss op een blinde kaart niet hoor)..
    maar als ik voor mijn werk te maken heb met landen in zuid amerika, of sterker in weet alleen de havens moet je mij echt niet vragen bij welk land het hoort…

  9. O, o, o, hi-la-risch dit! Zeker als je een taal niet spreekt, maar de ander zo zijn best doet op goede uitspraken in het gastland.
    De vakantieman ken ik niet, maar mijn moeder wilde niet dat mijn broer en ik de “domme navigatie” jeugd werden, dus wij moesten iedere vakantie kaart lezen, aanwijzen waar we waren en ook navigeren. Vaak een grote flop, maar zo leerden we het wel.
    In december gaan mijn vriend en ik naar Zweden en ik haat het als ik de taal niet kan spreken, of in ieder geval wil ik me redden met losse woordjes, dus iedere avond voor het slapen gaan kijk ik trouw YouTube filmpjes met Zweedse woorden en zinnen, haha.

    1. Zweden is, op die taal na dan, echt prachtig. Waar ik heel blij van werd is dat je overal wordt begroet met ‘hej-hej’. Dat klonk heel amicaal, alsof je door een goede vriend wordt begroet.

    1. Als je het goed onder de knie krijgt dan geeft dat absoluut voldoening. Helaas heb ik een beperkte talenknobbel. Mijn Engels is prima. Frans en Duits heb ik meteen uit mijn vakkenpakket gegooid zodra het mogelijk was.

  10. Ik spreek ook altijd alles zo uit zoals ik het schrijf, wel zo makkelijk! En ik vertrouw volledig op mijn navigatie! Natuurlijk weet ik heel goed waar ik ben, want ik lees wel zoveel mogelijk mee op de kaart.

      1. Eerder schreef ik over een “rare pannenkoek” uit Vietnam.
        Binnenkort een verslag van een galavoorstelling in het Lucent Danstheater.
        Misschien dat ik je dan toch op andere gedachten kan brengen?

        Vriendelijke groet,