Medeplichtig

Talloze beleidsnota’s en krantenartikelen worden gewijd aan de individualisering van de samenleving. Een vreselijke term. Maar ik kan me levendig voorstellen dat het zeer ernstig klinkt wanneer het op gedecideerde toon wordt uitgesproken door een overbezorgde rijksambtenaar met een aardappel in zijn keel.

Ik had verwacht dat het een politieke stunt uit de hoed van de ChristenUnie was. Die partij grijpt iedere kans om de ouderwetse sociale controle (een dominee die op huisbezoek komt om te praten over normen, waarden en voortplanting) weer in te voeren. Tot ik gisteren, tijdens het opruimen van oude kranten, me in deze trend heb verdiept.

Volgens een opinieartikel ben ik onderdeel van een ontwikkeling in de samenleving. Ik vind het meestal geruststellend om te lezen dat mijn gedrag ook door anderen wordt vertoond (en ik dus blijkbaar heel normaal ben). Toch maakte ik me zorgen want ik voldeed op verrassend veel punten aan de beschreven profielschets van een ‘geïndividualiseerde burger’. Ik ben namelijk a) niet op de hoogte van de namen van mijn buren, b) niet actief in het verenigingsleven. Dat was – tot nu toe – niet iets waarvan ik wakker lag. Maar ik ben blijkbaar ongemerkt medeplichtig aan allerlei misdaden doordat ik zo ernstig van de samenleving ben vervreemd.

Door de desinteresse voor de eigen leefomgeving van burgers blijft, volgens het opinieartikel, veel huiselijk geweld onopgemerkt. Een blokje aan de zijkant van het artikel gaf schokkende cijfers weer over het geweld in huiselijke kring. Bij het lezen van een quote van een Oostenrijkse politiewoordvoerder, die verklaarde dat Jozef Fritzl eerder was ontmaskerd als de buren beter hadden opgelet, sloeg de angst mij om het hart.

Ik sla nauwelijks acht op de bezigheden van mijn buren. Ze kunnen, zonder dat ik het heb opgemerkt, een ingewikkeld stelsel van ondergrondse bunkers hebben aangelegd. Of zomaar een van de kinderen hebben ingevroren. Ik voorspel dat hele volksstammen in de toekomst voor een soort collectief schuldgevoel moeten worden behandeld in therapeutische gespreksgroepen, of op televisie door Dr. Phil.

Door mijn schuldgevoel heb ik momenteel een overmatige drang om mijn buren in de gaten te houden. Gewapend met een verrekijker en een vogelboek ter vermomming, houd ik hen nauwlettend in de gaten. Voorlopig heb ik nog geen bastaardkinderen gespot of een van de buren op buitenissige tuinierspraktijken betrapt. Maar tegenwoordig ken ik mijn buren bij hun voornaam. Zo heeft mijn schuldgevoel tenminste iets positiefs opgeleverd. En kan ik voorlopig weer rustig slapen.

Geef een reactie

You have to agree to the comment policy.